کامیون بنز ده تن 1921 | مشخصات، خرابی‌ها و قطعات گیربکس 1921

کامیون بنز 1921 ده تن قدیم یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین کامیون‌های بنز قدیمی در ایران است. این کامیون سال‌هاست که در ناوگان حمل‌ونقل کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دلیل ساختار ساده، استهلاک پایین و دسترسی مناسب به قطعات یدکی همچنان محبوب جاده ها در ایران است. کامیون بنز 1921 معمولاً برای حمل بارهای ده تن در مسیرهای شهری و بین‌شهری استفاده می‌شود و این کامیون  محبوبیت بسیار زیادی در بین رانندگان عزیز دارد.

کامیون بنز 1921 ده تن قدیم تشکیل شده از موتور بنز ده‌تن با 6 سیلندر دیزلی توان حدودی 210 اسب بخار و سیستم سوخت رسانی مکانیکی است و این کامیون از گیربکس 1921دستی و برنجی دار  با تعداد 6 دنده جلو و 1 دنده عقب با   گشتاور ورودی و خروجی بالا طراحی شده و برای شرایط سنگین بسیار سازگار است و دیفرانسیل این کامیون  یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین دیفرانسیل ها در میان کامیون‌های بنز قدیمی در ایران است. این کامیون سال‌هاست که در ناوگان حمل‌ونقل کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دلیل ساختار ساده، استهلاک پایین و دسترسی مناسب به قطعات یدکی همچنان محبوب است.

بیشتر بخوانید؛ دیزل خودرو در چه رده ماشین‌های سنگینی فعالیت دارد؟

تاریخچه و دلیل محبوبیت کامیون 1921

کامیون بنز 1921 در دورانی طراحی شده که دوام و استقامت مکانیکی نسبت به پیچیدگی‌های الکترونیکی اولویت داشت. همین موضوع باعث شده این کامیون در شرایط سخت کاری، جاده‌های ناهموار و استفاده طولانی‌مدت عملکرد قابل قبولی از خود نشان دهد.

دلایل محبوبیت این کامیون عبارتند از:

موتور در  کامیون‌های 1921، 1924 و جفت فابریک

موتور کامیون بنز ده‌تن معمولاً با موتورهای دیزلی قدیمی بنز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این موتورها دارای ویژگی‌های زیر هستند:

هماهنگی دقیق موتور و گیربکس و دیفرانسیل باعث شده انتقال قدرت به شکل یکنواخت انجام شود و فشار کمتری به مجموعه وارد شود.

مشخصات فنی گیربکس بنز 1921

گیربکس بنز 1921 ده تن قدیم از نظر فنی دارای مشخصات زیر است:

این گیربکس برای تحمل گشتاور بالا طراحی شده و به‌خوبی با شرایط کاری سنگین سازگار است و در دو مدل ساده و برنجی دار طراحی شده که در مدل ساده برای کامیون های شهری و کمپرسی کاربرد دارد و در مدل برنجی دار بیشتر برای جاده های برون
شهری.

تفاوت گیربکس AK6-80 و S6-80 چیست؟

گیربکس‌های AK6-80 و S6-80 هر دو از گیربکس‌های دستی قدیمی مرسدس‌بنز هستند که روی کامیون‌های کلاسیک بنز (از جمله رده 1921 و مشابه‌ها) استفاده شده‌اند، اما کاربری، نحوه تعویض دنده و ساختار انتقال قدرت آن‌ها با هم تفاوت دارد.

گیربکس AK6-80 چیست؟

گیربکس AK6-80 نسخه قدیمی‌تر نسبت به S6-80 محسوب می‌شود و برای شرایط کاری سخت طراحی شده است.

نکته: این گیربکس مخصوص راننده های حرفه ای میباشد تا بتوانند با توجه به دور موتور  دنده گیربکس را تعویض کنند.

ویژگی‌ها:

– ۶ دنده جلو + ۱ دنده عقب
– ضرایب دنده متعادل (قدرت + سرعت)
– تمرکز بر افزایش گشتاور در دنده‌های پایین
– مناسب کمپرسی و بار سنگین
– تعویض دنده سخت‌تر  (AK6-80)  نسبت به مدل‌های (S6-80)
– این گیربکس معمولاً روی کامیون‌هایی نصب می‌شد که بیشتر مسیر عملکرد بهتر در مسیرهای شیب‌دار و خاکی داشتند و فشار کاری خیلی سنگین به گیربکس وارد می‌شود و گیربکس بیشتر به تعویض دنده در دنده های سنگین دارد.
– در AK6-80، انتقال قدرت بیشتر به سمت کشش و تحمل فشار تنظیم شده تا کامیون در شرایط سخت کم نیاورد.

گیربکس S6-80 چیست؟

گیربکس S6-80 یک گیربکس ۶ دنده دستی ساده است که تمرکز آن بیشتر روی رانندگی جاده‌ای و باری معمولی بوده است، گیربکس AK6-80 نسخه سنگین‌تر و تقویت‌شده‌تر نسبت به S6-80 محسوب می‌شود و برای شرایط کاری سخت طراحی شده است.

نکته: این گیربکس برای تعویض دنده نیازی به رانندگان حرفه ای ندارد(به علت برنجی‌دار بودن).

ویژگی‌ها:

۶ دنده جلو + ۱ دنده عقب
ضرایب دنده متعادل (قدرت + سرعت)
مناسب باربری جاده‌ای
استهلاک کمتر در سرعت‌های بالا به علت استفاده از ترمز دنده یا وجود سینکرونایزر برای تغییر دنده در سرعت
تعویض دنده نرم‌تر (S6-80) نسبت به مدل‌های ساده (AK6-80)
این گیربکس معمولاً روی کامیون‌هایی نصب می‌شود که بیشتر مسیر جاده‌ای دارند و فشار کاری خیلی سنگین به گیربکس وارد نمی‌شود و گیربکس کمتر به تعویض دنده احتیاج دارد.

بیشتر بخوانید؛ چگونه با خواندن پلاک گیربکس متوجه تندرو و متوسط رو و کندرو در گیربکس شویم؟

ساختار داخلی گیربکس بنز 1921

گیربکس 1921 دارای ساختار ساده اما بسیار مقاوم است. اجزای اصلی آن شامل:

– شافت ورودی
– شافت واسط
– شافت خروجی
– مجموعه دنده‌ها
– ماهک و کشویی دنده
– بلبرینگ‌ها و بوش‌ها

سادگی این ساختار باعث شده تعمیرکاران به‌راحتی بتوانند عیب‌یابی و تعمیر آن را انجام دهند.

خرابی‌های رایج گیربکس بنز 1921

با توجه به قدیمی بودن این گیربکس، برخی ایرادات به‌صورت متداول در آن مشاهده می‌شود:

1.سخت جا رفتن دنده‌ها در گیربکس های ساده (AK6-80) به علت عدم تطابق دور موتور با دور گیربکس به‌ویژه در دنده‌های سنگین
2.زوزه کشیدن گیربکس به دلیل خرابی بلبرینگ‌ها و فشار زیاد روی آن‌ها
3.پرش دنده به علت عدم تطابق دور موتور با دور گیربکس
4.نشتی روغن گیربکس از کاسه‌نمدها به علت فرسودگی
5.خوردگی و لب‌پر شدن دنده‌ها در اثر استفاده زیاد از دنده های سنگین و عدم وجود برنجی (AK6-80)

رسیدگی به‌موقع به این مشکلات از بروز خرابی‌های سنگین‌تر جلوگیری می‌کند.

روغن مناسب برای گیربکس بنز 1921

انتخاب روغن مناسب نقش مهمی در عملکرد و عمر گیربکس دارد. روغن پیشنهادی برای گیربکس 1921:

– نوع روغن: GL-4 یا GL-5
– گرانروی مناسب: 85W90
– بررسی سطح روغن به‌صورت دوره‌ای یکساله
– تعویض روغن در فواصل منظم

کمبود یا کیفیت پایین روغن می‌تواند باعث افزایش استهلاک دنده‌ها و بلبرینگ‌ها شود.

نکات مهم نگهداری گیربکس بنز 1921

برای افزایش عمر مفید گیربکس 1921 ده تن قدیم، رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:

1.تعویض منظم روغن گیربکس
2.تنظیم صحیح کلاچ به صورت دستی 
3.استفاده مداوم کلاچ در تعویض دنده
4.پرهیز از تعویض دنده خشن در گیربکس ساده و رعایت تطابق دور موتور با گیربکس
5.استفاده از قطعات یدکی باکیفیت
6.بررسی نشتی روغن در سرویس‌های دوره‌ای

این اقدامات ساده می‌توانند هزینه‌های تعمیر را به‌شدت کاهش دهند.

محصولات گیربکس 1921-ده تن قدیم

مشخصات دیفرانسیل 1921

دیفرانسیل یکی از اجزای اصلی سیستم انتقال قدرت است که گشتاور گیربکس را از طریق گاردون به چرخ‌ها منتقل می‌کند و اجازه می‌دهد چرخ‌ها هنگام پیچیدن با سرعت‌های متفاوت بچرخند. وظیفه اصلی آن تقسیم نیرو، افزایش گشتاور از طریق نسبت کرانویل و پینیون و جلوگیری از لغزش چرخ‌هاست. در کامیون بنز ده تن معمولاً از دیفرانسیل ساده مخروطی استفاده می‌شود و اجزای اصلی آن شامل پوسته، پینیون و کرانویل، بلبرینگ‌ها و دنده‌های هرزگرد و کناری است. پینیون و کرانویل نقش اصلی در انتقال قدرت دارند و تنظیم دقیق آن‌ها برای جلوگیری از صدا و خرابی بسیار مهم است و بلبرینگ‌ها باعث تعادل و چرخش نرم قطعات می‌شوند و خرابی آن‌ها معمولاً با صدای زوزه مشخص می‌شود.

در این نوع دیفرانسیل به علت وجود کرانویل و پینیون های مختلف می‌توان در سرعت و قدرت ماشین تغییرات ایجاد کرد و همچنین با توجه به استقامت زیاد نسبت به بار های سنگین در بین رانندگان  محبوبیت خاصی دارد. دنده‌های هرزگرد اختلاف سرعت چرخ‌ها را در پیچ‌ها جبران می‌کنند و در برخی مدل‌ها قفل دیفرانسیل برای مسیرهای لغزنده و ناهموار وجود دارد و صدای غیرعادی، لرزش، نشتی روغن و داغ شدن پوسته از نشانه‌های خرابی دیفرانسیل است. نگهداری صحیح شامل بررسی دوره‌ای یکساله روغن، تعویض به‌موقع روغن 90w140 و توجه به صداهای غیرعادی، نقش مهمی در افزایش عمر دیفرانسیل دارد.

🔎 رده گیربکس ها

تفاوت کامیون بنز 1921، 1924 و جفت فابریک

بنز 1921

– معمولاً از نسخه‌های قدیمی سری Kurzhauber است که در ایران با نام بنز مایلر 1921 شناخته می‌شود.
– موتور: 6 سیلندر، حدود 210 اسب بخار (مشابه سایر 1921 در ایران).
– گیربکس: معمولاً به گیربکس‌های دستی ZF رده سبک‌تر مانند AK6-80 یا S6-80 مجهز است. در برخی نسخه‌ها ترکیب AK6-80 + GV80 نیز دیده می‌شود..
– این گیربکس باعث می‌شود که 1921 بیشتر مناسب کاربری‌های سبک و بارهای استاندارد باشد.

🔧 بنز 1924

– یکی از محبوب‌ترین کامیون‌های مرسدی بنز سری Kurzhauber است که توسط ایران‌خودرو دیزل هم عرضه شده.
– موتور: 6 سیلندر دیزل OM355 با 210 اسب بخار  اسب بخار و حجم ~11.5 لیتر.
– گیربکس: معمولاً از گیربکس‌های قوی‌تر ZF مانند S6-80 یا S6-80/1 استفاده می‌کند. در مدل‌های مجهزتر، ترکیب S6-80 + GV80 نیز به‌کار رفته است.، نسبت به 1921 پیشرفته‌تر و قدرتمندتر است. 
– این گیربکس عملکرد بهتری در سربالایی‌ها و بارهای متوسط ارائه می‌دهد.

🔧 بنز جفت فابریک (مدل مشابه 2624)

– جفت فابریک که بیشتر در ایران با عنوان 2624 شناخته می‌شود، نسخه‌ای سنگین‌تر از کامیون‌های Kurzhauber است.
– موتور و دیفرانسیل: مشابه 1924 و 1921 است (ساختاری یکسان).
– گیربکس: معمولاً به کامل‌ترین رده گیربکس‌های ZF یعنی S6-80/1 + GV80 مجهز است. وجود گیربکس کمکی GV80 باعث افزایش تعداد ضرایب دنده و مناسب شدن کامیون برای بارهای سنگین و شرایط کاری سخت می‌شود.

جمع‌بندی نهایی

کامیون بنز 1921 ده تن قدیم یکی از کامیون‌های بادوام و امتحان‌پس‌داده در میان کامیون‌های بنز قدیمی است. ساختار ساده، استقامت بالا و دسترسی مناسب به قطعات یدکی باعث شده این کامیون همچنان در ناوگان حمل‌ونقل کشور فعال باشد. با نگهداری صحیح و استفاده از قطعات مناسب، کامیون 1921 می‌تواند سال‌ها بدون مشکل به کار خود ادامه دهد و گزینه‌ای اقتصادی برای رانندگان و صاحبان ناوگان باشد.

کلیه حقوق این سند محفوظ است. بازنشر با ذکر منبع مجاز است.