کامیون بنز ده تن 1924 | مشخصات، خرابی‌ها و قطعات گیربکس 1924

کامیون بنز ده تن 1924 یکی از پرکاربردترین و محبوب‌ترین کامیون‌های مرسدس‌بنز در ایران است که سال‌هاست در ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای، شهری و معدنی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد و به «عروس جاده‌های ایران» شهرت دارد. این کامیون همان نمونه نارنجی‌رنگ و شناخته‌شده‌ای است که بارها در جاده‌ها دیده‌ایم یا برای حمل بار از آن بهره برده‌ایم.

بنز ۱۹۲۴ در واقع نسخه به‌روزشده و تکامل‌یافته بنز ۱۹۲۱ محسوب می‌شود و به دلیل استحکام بالا، طراحی مکانیکی ساده، هماهنگی مناسب میان موتور، گیربکس و دیفرانسیل و همچنین دسترسی آسان به قطعات یدکی، همچنان جایگاه ویژه‌ای در میان رانندگان و فعالان حوزه حمل‌ونقل دارد.

تاریخچه و دلیل محبوبیت کامیون بنز 1924

کامیون بنز ده تن 1924 به‌عنوان نسخه تکامل‌یافته بنز ۱۹۲۱، در دهه‌های گذشته وارد ناوگان حمل‌ونقل ایران شد و به‌سرعت به یکی از ستون‌های اصلی جابه‌جایی بار در کشور تبدیل شد. طراحی ساده و مکانیکی این کامیون باعث شد نگهداری و تعمیر آن حتی در شرایط سخت کاری و مناطق دورافتاده به‌راحتی انجام شود.

استحکام بالا، دوام طولانی، هماهنگی مناسب قوای فنی و دسترسی گسترده به قطعات یدکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت بنز ۱۹۲۴ هستند؛ عواملی که موجب شده این کامیون پس از سال‌ها همچنان حضوری پررنگ در جاده‌ها و معادن ایران داشته باشد.

⭐️ مهم‌ترین دلایل محبوبیت بنز 1924:

1. عمر مفید بالا در کاربری‌های سنگین

2. هماهنگی بهتر گیربکس نسبت به کامیون1921

3. تعمیرپذیری آسان

4. هزینه نگهداری منطقی

5. دسترسی گسترده به قطعات یدکی

موتور در کامیون‌های 1921، 1924 و جفت فابریک

کامیون بنز ده تن 1924، همانند بنز 1921 و جفت فابریک، از موتورهای دیزلی قدیمی و امتحان‌پس‌داده مرسدس‌بنز استفاده شده است و از نظر ساختار کلی موتور تفاوتی بین این مدل‌ها وجود ندارد.

مشخصات موتور بنز 1924:

• نوع موتور: مرسدس‌بنز OM355
• نوع موتور: دیزلی، شش سیلندر خطی
• حجم موتور: ۱۱,۵۸۰ سی‌سی (۱۱.۶ لیتر)
  
• قدرت موتور: ۲1۰ اسب بخار در ۲۲۰۰ دور در دقیقه
• گشتاور: ۸۵۳ نیوتن‌متر در ۱۴۰۰ دور در دقیقه (این میزان گشتاور بالا در دور موتور پایین باعث می‌شود بنز ۱۹۲۴ در حمل بارهای سنگین، مسیرهای کوهستانی و شرایط سخت کاری عملکردی قدرتمند و قابل‌اعتماد داشته باشد و یکی از دلایل اصلی محبوبیت آن میان رانندگان محسوب شود.)
• تعداد سوپاپ: 24 (4 سوپاپ در هر سیلندر)
• سیستم تنفس: طبیعی (بدون توربوشارژر)
• سیستم روان کننده: روغن 15W40- 20W50
• خنک‌کننده: آب‌ رادیاتور

مشخصات فنی گیربکس بنز 1924

گیربکس بنز 1924 از نوع دستی و ساخت شرکت ZF آلمان است و نسبت به گیربکس‌های مورد استفاده در 1921، در واقع عملکرد بهتری در هماهنگی سرعت و قدرت دارد و مناسب‌ برای بارهای متوسط قرار می‌گیرد.

مشخصات کلی گیربکس:

• نوع گیربکس: دستی (AK6-90) و برنجی دار (S6-90)

• تعداد دنده: 6 دنده جلو + ۱ دنده عقب

• سیستم تعویض دنده: مکانیکی (درب گیربکس چدنی) و میله‌ای

• جنس پوسته: چدن ریختگی (استحکام بالا، مقاوم در برابر حرارت)

• نوع کلاچ: تک صفحه‌ای خشک و به صورت پدالی

این گیربکس‌ها با طراحی مستحکم و مهندسی‌شده برای تحمل گشتاورهای بالاتر ساخته شده‌اند و در مسیرهای شیب‌دار و شرایط بارگیری سنگین، نسبت به نسخه ۱۹۲۱ عملکردی قابل اعتمادتر، روان‌تر و مقاوم‌تر ارائه می‌دهند.

تفاوت گیربکس AK6-90 و S6-90 چیست؟

گیربکس‌های AK6-90 و S6-90 هر دو از گیربکس‌های دستی قدیمی شرکت مرسدس‌بنز هستند که روی کامیون‌های کلاسیک این برند، از جمله بنز 1924 و مدل‌های هم‌رده مورد استفاده قرار گرفته‌اند، با وجود شباهت ظاهری و تعداد دنده یکسان، این دو گیربکس از نظر نوع کاربری، شیوه تعویض دنده و ساختار انتقال قدرت تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند.

به‌طور کلی می‌توان گفت AK6-90 تمرکز بیشتری بر تحمل فشار و کشش بالا دارد، در حالی که S6-90 با هدف راحتی رانندگی، کاهش استهلاک و استفاده طولانی‌مدت در مسیرهای بین‌شهری طراحی شده است.

گیربکس AK6-90  چیست؟

گیربکس AK6-90 بیشتر برای شرایط کاری سخت و بارگیری سنگین طراحی شده و تعویض دنده در آن کاملاً وابسته به مهارت راننده و تطابق دور موتور با دور گیربکس است.

نکته: این گیربکس مخصوص راننده های حرفه ای میباشد تا بتوانند با توجه به دور موتور  دنده گیربکس را تعویض کنند.

🚚 ویژگی‌ها:

• ۶ دنده جلو + ۱ دنده عقب
• ضرایب دنده متناسب با ایجاد تعادل بین قدرت و سرعت
• طراحی شده با تمرکز بر افزایش گشتاور در دنده‌های ابتدایی
• مناسب برای کامیون‌های کمپرسی و حمل بارهای سنگین
• تعویض دنده در گیربکس AK6-90 نسبت به مدل‌های S6-90 سخت‌تر انجام می‌شود
• این گیربکس معمولاً روی کامیون‌هایی نصب می‌شد که بیشتر در مسیرهای شیب‌دار، خاکی و شرایط کاری سخت فعالیت دارند و فشار کاری بالایی به گیربکس وارد می‌شود و نیاز به استفاده مداوم از دنده‌های سنگین وجود دارد.
• در گیربکس AK6-80، انتقال نیرو بیشتر بر پایه کشش بالا و تحمل فشار تنظیم شده تا کامیون در شرایط سخت دچار افت عملکرد نشود.

گیربکس S6-90 در بنز 1924

گیربکس S6-90 به دلیل بهره‌مندی از سیستم برنجی (سینکرونایزر)، تعویض دنده نرم‌تر و روان‌تری دارد و برای کاربری‌های جاده‌ای و باربری معمولی مناسب‌تر است.

نکته: این گیربکس برای تعویض دنده نیازی به رانندگان حرفه ای ندارد(به علت برنجی‌دار بودن).

🚚 ویژگی‌ها:

• ۶ دنده جلو + ۱ دنده عقب
• ضرایب دنده متعادل با ترکیبی مناسب از قدرت و سرعت
• مناسب برای باربری جاده‌ای و مسیرهای بین‌شهری
• استهلاک کمتر در سرعت‌های بالا به دلیل استفاده از سینکرونایزر و امکان تعویض دنده نرم در حین حرکت
• تعویض دنده در گیربکس S6-90 نرم‌تر و روان‌تر از مدل‌های ساده مانند AK6-90 انجام می‌شود
• این گیربکس معمولاً روی کامیون‌هایی نصب می‌شود که عمده کاربری آن‌ها جاده‌ای است، فشار کاری سنگینی به گیربکس وارد نمی‌شود و نیاز کمتری به تعویض مداوم دنده‌ها وجود دارد.

 کمک سرعت GV90 در گیربکس  بنز 1924

کامیون بنز ده تن 1924 می‌تواند مجهز به گیربکس کمک سرعت GV90 باشد که نقش بسیار مهمی در بهبود توان و انعطاف‌پذیری انتقال قدرت دارد. مشخصات و عملکرد آن به شرح زیر است:

• نوع گیربکس کمکی: دستی (Auxiliary Gearbox)

• مدل: GV90

• وظیفه اصلی: افزایش تعداد نسبت‌های دنده و توزیع بهتر گشتاور

• مزایا:

  • توانایی حرکت در سربالایی‌های شدید و مسیرهای دشوار

  • بهبود کشش و کنترل بارهای سنگین

  • کاهش فشار روی گیربکس اصلی و افزایش طول عمر آن

  • امکان انتخاب دنده‌های سنگین یا سبک برای شرایط مختلف جاده‌ای و بارگیری

به زبان ساده، GV90 مثل یک چرخ‌دنده کمکی هوشمند عمل می‌کند که به راننده اجازه می‌دهد در شرایط سخت کاری، قدرت و کنترل بیشتری روی کامیون داشته باشد و بارهای سنگین را بدون فشار اضافی روی گیربکس اصلی جابه‌جا کند.

ساختار داخلی گیربکس بنز 1924

ساختار داخلی گیربکس کامیون بنز ده تن 1924 ساده اما بسیار مقاوم است و شامل اجزای زیر می‌باشد:

• شافت ورودی

• شافت واسط

• شافت خروجی

• مجموعه دنده‌ها

• ماهک و کشویی دنده

• بلبرینگ‌ها و بوش‌ها

سادگی این ساختار باعث شده تعمیر و عیب‌یابی گیربکس برای تعمیرکاران آسان باشد.

خرابی‌های رایج گیربکس بنز 1924

با توجه به کارکرد بالا و شرایط کاری سنگین، برخی ایرادات در این گیربکس‌ها رایج است:

• خرابی بلبرینگ‌ها و یاتاقان‌ها (سر و صدا، لرزش یا داغ شدن گیربکس)

• خرابی دسته دنده  و سخت جا رفتن دنده‌ها در  گیربکس AK6-90

• نشتی روغن از کاسه‌نمدها

• خوردگی یا لب‌پر شدن دنده‌ها در اثر تعویض دنده ناشیانه

• خرابی کلاچ (سایش صفحه کلاچ و عدم هماهنگی در دیسک کلاچ)

رسیدگی به‌موقع از بروز خرابی‌های پرهزینه جلوگیری می‌کند.

روغن مناسب برای گیربکس بنز 1924

برای گیربکس کامیون بنز ده تن 1924، استفاده از روغن مناسب بسیار حیاتی است تا دوام، روانکاری و عملکرد دنده‌ها حفظ شود. مشخصات معمول روغن گیربکس به شرح زیر است:

• نوع روغن: روغن دنده (Gear Oil) مخصوص گیربکس‌های دستی سنگین
• ویسکوزیته: معمولاً SAE 80W-90
• استانداردها: API GL-4 یا GL-5 (وابسته به شرایط کاری و توصیه کارخانه)

ویژگی‌ها:

• تحمل فشار بالا و گشتاور سنگین
• مقاومت در برابر حرارت و اکسیداسیون
• محافظت از چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌ها در شرایط سخت کاری

💡 نکته:

برای گیربکس کمکی GV90 نیز معمولاً از همین نوع روغن با همان استاندارد استفاده می‌شود، مگر اینکه دفترچه فنی توصیه متفاوتی داشته باشد.

تعویض منظم روغن گیربکس (دوره یکساله) از مهم‌ترین عوامل افزایش عمر گیربکس است.

مشخصات دیفرانسیل بنز 1924

دیفرانسیل بنز 1924 از نظر ساختار مشابه بنز 1921 و جفت فابریک است و از نوع مخروطی ساده با تحمل بار بالا می‌باشد. این دیفرانسیل به دلیل استقامت مناسب و امکان استفاده از ضرایب مختلف، در بین رانندگان محبوبیت زیادی دارد.

• نوع دیفرانسیل: دیفرانسیل عقب (Rear Axle Differential)

• نسبت دنده‌ها: معمولاً در حدود 15/29‌تا 17/29، 18/27، 21/28 و …  (بسته به مدل و نوع بارگیری)

• نوع ساختار: دیفرانسیل ساده با ساختار مکانیکی

• جنس پوسته: معمولاً از چدن ریختگی (Cast Iron) برای مقاومت در برابر فشار و ضربات

• نوع انتقال نیرو: انتقال قدرت به دو چرخ عقب از طریق شافت پلوس

• وزن و تحمل بار: دیفرانسیل طراحی‌شده برای تحمل بارهای سنگین و شرایط سخت جاده‌ای و معدنی

🔎 ویژگی‌ها و عملکرد دیفرانسیل:

• دیفرانسیل بنز ۱۹۲۴ به‌گونه‌ای طراحی شده است که بتواند گشتاور بالای موتور را به‌خوبی انتقال دهد و عملکرد بهینه‌ای در شرایط بار سنگین، مسیرهای شیب‌دار و جاده‌های ناهموار ارائه دهد.
• این دیفرانسیل قادر به تحمل فشارهای بالای ناشی از حمل بارهای سنگین و حرکت در شرایط سخت است.
• از دیگر ویژگی‌های دیفرانسیل بنز ۱۹۲۴، ساده بودن ساختار آن است که موجب سهولت در تعمیر و نگهداری می‌شود.

رده گیربکس‌های مورد استفاده در بنز 1924

تفاوت کامیون بنز 1921، 1924

بنز 1921

• معمولاً از نسخه‌های قدیمی سری Kurzhauber است که در ایران با نام بنز مایلر 1921 شناخته می‌شود.

• موتور: 6 سیلندر، حدود 210 اسب بخار (مشابه سایر 1921 در ایران).

• گیربکس: معمولاً به گیربکس‌های دستی ZF رده سبک‌تر مانند AK6-80 یا S6-80 مجهز است. در برخی نسخه‌ها ترکیب AK6-80 + GV80 نیز دیده می‌شود..

• این گیربکس باعث می‌شود که 1921 بیشتر مناسب کاربری‌های سبک و بارهای استاندارد باشد.

🔧 بنز 1924

• یکی از محبوب‌ترین کامیون‌های مرسدی بنز سری Kurzhauber است که توسط ایران‌خودرو دیزل هم عرضه شده.

• موتور: 6 سیلندر دیزل OM355 با 210 اسب بخار  اسب بخار و حجم ~11.5 لیتر.

• گیربکس: معمولاً از گیربکس‌های قوی‌تر ZF مانند S6-80 یا S6-80/1 استفاده می‌کند. در مدل‌های مجهزتر، ترکیب S6-80 + GV80 نیز به‌کار رفته است.، نسبت به 1921 پیشرفته‌تر و قدرتمندتر است. 

• این گیربکس عملکرد بهتری در سربالایی‌ها و بارهای متوسط ارائه می‌دهد.

جمع‌بندی نهایی

کامیون بنز ده تن 1924 یکی از کامیون‌های بادوام، متعادل و قابل اعتماد در میان بنزهای قدیمی است، تفاوت اصلی این کامیون با مدل 1921 در رده گیربکس و توان در هماهنگی انتقال سرعت و قدرت  آن خلاصه می‌شود، در حالی که موتور و دیفرانسیل ساختار مشابهی دارند.

با نگهداری صحیح، استفاده از روغن مناسب و قطعات باکیفیت، بنز 1924 می‌تواند سال‌ها بدون افت عملکرد در ناوگان حمل‌ونقل کشور فعالیت کند.

کلیه حقوق این سند محفوظ است. بازنشر با ذکر منبع مجاز است.